Roszczenia związane z udziałem w grze hazardowej

Zdarzają się sytuacje, w których gracz kwestionuje wartość swojej wygranej w grze hazardowej. Jak powinien postępować w tej sytuacji?

Pierwszym krokiem powinno być wszczęcie procedury reklamacyjnej. Każdy pomiot urządzający gry hazardowe powinien mieć opisany w regulaminie sposób postępowania w przypadku reklamacji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 2 stycznia 2019 r. w sprawie trybu zgłaszania roszczeń uczestników gier hazardowych roszczenie zgłasza się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Należy:

- podać imię i nazwisko oraz adres zamieszkania uczestnika gry hazardowej,

- wskazać datę i miejsce zdarzenia, którego dotyczy roszczenie,

- wskazać rodzaj gry oraz treści żądania.

W przypadku zgłoszenia roszczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej, uczestnik gry podaje również adres elektroniczny do komunikacji.

Jeżeli gracz nie dojdzie do porozumienia z podmiotem urządzającym gry hazardowe, może wszcząć postępowanie przed odpowiednim sądem powszechnym. Należy zaznaczyć, że zgłoszenie reklamacji nie jest warunkiem koniecznym do wstąpienia na drogę sądową. Można od razu udać się do sądu powszechnego (chociaż warto rozwiązać spór ugodową drogą).

Termin przedawnienia roszczeń związanych z udziałem w grze hazardowej wskazany jest w art. 21 Ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (dalej jako: ustawa o grach hazardowych) – wynosi 6 miesięcy od dnia wymagalności. Bieg przedawnienia roszczeń ulega zawieszeniu na okres od dnia wniesienia reklamacji do dnia udzielenia odpowiedzi na reklamację.

Powstaje pytanie od kiedy roszczenie jest wymagalne? Kwestia ta nie jest interpretowana jednolicie. Wymagalność roszczenia może zależeć też od regulaminu, obowiązującego u przedsiębiorcy, organizującego gry hazardowe. Przykładowo, moment, w którym powstaje roszczenie przeciwko podmiotowi urządzającemu grę o wypłatę wygranej, może zależeć od spełnienia nałożonych na uczestnika gry określonych obowiązków, jak obowiązek zgłoszenia się po wygraną. Dopiero po ich spełnieniu powstaje roszczenie o wypłatę wygranej. Niespełnienie tego obowiązku jest równoznaczne z brakiem powstania zobowiązania, a wówczas roszczenie nie może się przedawnić. Może być też wyznaczony termin zgłoszenia się po wygraną, a jego upłynięcie jest równoznaczne z wygaśnięciem roszczenia. W przypadku braku wyznaczenia takiego terminu, podmiot urządzający gry hazardowe ma prawo wezwać gracza do zgłoszenia roszczenia o wypłatę wygranej w wyznaczonym terminie.

W orzecznictwie wskazuje się, że wypłata wygranej powinna nastąpić niezwłocznie, a dniem wymagalności jest dzień zgłoszenia się po wygraną do podmiotu urządzającego gry hazardowe[1].

Art. 21 ustawy o grach hazardowych jest uzupełnieniem art. 413 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej jako: Kodeks cywilny), który stanowi: „Kto spełnia świadczenie z gry lub zakładu, nie może żądać zwrotu, chyba że gra lub zakład były zakazane albo nierzetelne. Roszczeń z gry lub zakładu można dochodzić tylko wtedy, gdy gra lub zakład były prowadzone na podstawie zezwolenia właściwego organu państwowego”.

Powyższy przepis oznacza, że gracz może dochodzić swoich roszczeń wynikających z gry przed sądem powszechnym jedynie w sytuacji, gdy gra urządzana była legalnie, przez podmiot posiadający stosowną koncesję czy zezwolenie. Tym samym, umowy o grę zawierane z przedsiębiorcą urządzającym nielegalnie gry hazardowe, są nieważne i nie korzystają z ochrony prawnej. Jednak taki gracz nie jest w całości pozbawiony możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Ma wówczas roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia. W tym wypadku stosowane są ogólne terminy przedawnienia, tj. głównie sześcioletni termin przedawnienia.

Przypomnieć wypada, że nielegalne urządzanie gier hazardowych jest karane, podobnie jak uczestnictwo w takich grach. Sąd może orzec przepadek świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli świadczenie to zostało świadomie spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę lub w celu niegodziwym. Jeżeli przedmiot świadczenia został zużyty lub utracony, przepadkowi może ulec jego wartość (art. 412 Kodeksu cywilnego).

[1] K. Budnik komentarz do art. 21 ustawy o grach hazardowych [w:] Ustawa o grach hazardowych, red. M. Wierzbowski, S. Radowicki. Dostęp: LEX.